علوم و فنون نظامی

علوم و فنون نظامی

محاسبۀ بهای تمام شدۀ تحصیل دانشجویان رشته های مختلف دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا (رویکرد هزینه یابی بر مبنای فعالیت)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری حسابداری، مدرس گروه حسابداری و اقتصاد، دانشکده فرماندهی و مدیریت، دانشگاه افسری امام علی (ع)، تهران، ایران.
2 کارشناس ارشد حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
3 دانشجوی دکتری مدیریت دفاعی، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران.
چکیده
هدف: این پژوهش با هدف محاسبه بهای تمام‌شدۀ تحصیل دانشجویان رشته‌های مختلف دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا در چهار دانشکدۀ این دانشگاه، با استفاده از رویکرد هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت، انجام شده است.
روش‌شناسی: برای محاسبۀ بهای تمام‌شده، هزینه‌های مستقیم به‌طور مستقیم به رشته‌های تحصیلی تخصیص داده شدند و هزینه‌های غیرمستقیم (سربار) از طریق رویکرد هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت تخصیص یافتند. داده‌های پژوهش، شامل هزینه‌ها و محرک‌های تخصیص سربار، با استفاده از روش‌های آرشیوی و پیمایشی (مصاحبه) گردآوری شدند. این داده‌ها مربوط به سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۲ هستند.
یافته‌ها: بر مبنای یافته‌ها، بهای تمام‌شدۀ تحصیل دانشجویان در پانزده رشتۀ کارشناسی ارشد و دو رشتۀ دکتری در سطح چهار دانشکده این محاسبه شد. همچنین سهم و درصد هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم (سربار) نسبت به بهای تمام‌شده کل برای هر رشته مشخص گردید.
نتیجه‌گیری: جایگزینی رویکرد هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت به‌ جای روش‌های سنتی محاسبۀ بهای تمام‌شده، به مدیران دانشگاه کمک می‌کند تا تصمیمات مدیریتی دقیق‌تری اتخاذ کرده و زمینه‌ساز اجرای اثربخش بودجه‌ریزی عملیاتی شوند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Calculation of the Full Cost of Education for Students in Various Disciplines at the AJA Command and Staff University (Activity-Based Costing Approach)

نویسندگان English

ساسان خادمی 1
Ali Heydari Shahna 2
Mir-Hossein Mousavi 3
1 Ph.D, Lecturer of Accounting and Economics Department, Faculty of Command and Management, Imam Ali Officers' University, Tehran, Iran
2 Master of Accounting, Razi University, Kermanshah, Iran.
3 PhD student in Defense Management, Command and Staff University, Tehran, Iran.
چکیده English

Objective: This research aims to calculate the full cost of education for students in various disciplines at the AJA Command and Staff University across its four faculties, using the activity-based costing (ABC) approach.
Methodology: To calculate the full cost, direct costs were directly assigned to the academic disciplines, and indirect costs (overhead) were allocated through the activity-based costing approach. The research data, including costs and overhead allocation drivers, were collected using archival and survey (interview) methods. These data pertain to the academic year 2022-2023.
Findings: Based on the findings, the full cost of education for students in fifteen Master's programs and two Doctoral programs across the four faculties was calculated. Furthermore, the share and percentage of direct and indirect costs (overhead) relative to the total full cost for each discipline were determined.
Conclusion: Replacing traditional cost accounting methods with the activity-based costing approach enables university administrators to make more informed management decisions and facilitates the effective implementation of performance-based budgeting.

کلیدواژه‌ها English

Performance-based budgeting
Activity-based costing
AJA Command and Staff University
Direct costs
Indirect costs (overhead)
·      اسفندیاری صفا، خسرو.، عظیمی، امجد. و دهقان، حبیبالله. (1392). آسیب شناسی و رتبه‌‌بندی شاخص‌‌های مؤثر بر پیاده‌‌سازی بودجه‌‌ریزی عملیاتی در نزاجا. مدیریت نظامی، 13(4): 125-90.
·      باباجانی، جعفر. و صاحبقرانی، امیرعباس. (1399). فراز و فرود استقرار نظام بودجه بندی عملیاتی در ایران و بررسی تطبیقی کشور هلند. حسابداری و منافع اجتماعی، 10(1): 25-46.
·      پورزمانی، زهرا. و صدر مغانی، محسن. (1393). موانع استقرار بودجه‌‌ریزی عملیاتی در سازمان امور مالیاتی ایران. حسابداری دولتی، 1(1): 22-30.
·      جمشیدی، طیبه. و سلیمانی امیری، غلامرضا. (1402). شناسایی عوامل مؤثر بودجه ریزی عملیاتی در بخش عمومی با استفاده از نظریه داده بنیاد چند وجهی. حسابداری دولتی، 9(2): 88-73.
·      خادمی، ساسان.، احمدی، غلامرضا. و رفیعی راد، جواد. (1400). بررسی آمادگی اجرای بودجه ریزی عملیاتی (مورد مطالعه: ارتش جمهوری اسلامی ایران). مدیریت نظامی، 21(3): 164-133.
·      درودی، رجبعلی. و زمندی، محمود. (1401). برآورد بهای تمام شدۀ تربیت دانشجو در گروه علوم مدیریت و اقتصاد سلامت دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران با روش هزینه‌‌یابی بر مبنای فعالیت. پیاورد سلامت، 16(6): 489-503.
·      رستم‌‌ زاده، اکرم.، محبوب‌‌اهری، علیرضا. و ایمانی، علی. (1400). تحلیل و برآورد هزینۀ تمام شدۀ تربیت دانشجو با رویکرد هزینه‌‌یابی بر مبنای فعالیت. پژوهش و برنامه‌‌ریزی در آموزش عالی، 27(3): 87-112.
·      روضه‌‌ای، منصور.، یعقوب نژاد، احمد.، پورزمانی، زهرا. و توانگر، افسانه. (1398). شناسایی موانع استقرار و اجرای بودجه ریزی عملیاتی در نیروی انتظامی. مدیریت انتظامی، 14(4): 760-741.
·      زارع، سحر. (1400). طراحی الگوی بودجه‌ریزی بر مبنای عملکرد در بخش آموزش با استفاده از اطلاعات حسابداری و روش برنامه‌ریزی آرمانی (مطالعه موردی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان فارس). رساله دکتری، دانشگاه شیراز.
·      عمادی، کیارش. و حجتی فرد، حامی. (1399). امکان سنجی پیاده سازی بودجه ریزی عملیاتی در نیروهای مسلح با رویکرد ارتقاء بهره وری. اقتصاد دفاع، 5(1): 75-104.
·      قیدی، مهدی. و گرد، عزیز. (1396). تأثیر اجرای همزمان حسابداری تعهدی و هزینه یابی بر مبنای فعالیت بر تصمیم گیری و پاسخگویی مدیران دانشگاه علوم پزشکی تهران. حسابداری دولتی، 4(1): 49-58.
·      طالب‌‌نیا، قدرت‌‌الله. و محمودی، فاطمه. (1385). بررسی مشکلات پیاده‌‌سازی بودجه‌‌ریزی عملیاتی در سازمان‌‌های دولتی و ارایه راه‌‌کارهای لازم جهت کاهش موانع. کنترولر، 21: 46-26.
·      طالب‌‌نیا، قدرت‌‌الله. و منظور غازانی، محمد. (1389). بررسی موانع و مشکلات پیاده‌‌سازی بودجه‌‌ریزی عملیاتی در ناجا.  اندیشه آماد، 35، 101-110.
·      عنایت سرخوش، لاله. و فرساد امان اللهی، غلامرضا. (1402). هزینه‌‌یابی بر مبنای فعالیت در زنجیرۀ سلامت مبتنی بر محرک‌‌های منابع انسانی با استفاده از تکنیک فازی. پژوهش‌‌های حسابداری مالی و حسابرسی، 15(3): 80-108.
·      قاسمی، معصومه.، محمدی، بهزاد.، شعبانی، زهرا. و خسروی، سجاد. (1401). به کارگیری روش هزینه‌‌یابی بر مبنای فعالیت در محاسبۀ هزینه تمام شده آموزش دانشجویان علوم پزشکی. علوم پزشکی، 11(1): 91-100.
·      فروغی، داریوش.، حقیقی پراپری، محمد. و رسائیان، امیر. (1391). امکان سنجی اجرای روش هزینه‌‌یابی بر مبنای فعالیت در بودجه‌‌بندی عملیاتی دستگاه‌‌های دولتی (مطالعه موردی: دستگاه‌‌های دولتی استان اصفهان). حسابداری سلامت، 1(1): 47-62.
·      محسنی، اصغر. و ملکی، غلامرضا. (1394). موانع گزارش‌‌گیری دقیق عملکرد بودجۀ عملیاتی در ارتش جمهوری اسلامی ایران. مدیریت نظامی، 15(1): 23-58.
·      میر‌‌محمدی شکتائی، سید محمد. و نیک‌‌روش، مهدی. (1401). شناسایی و اولویت‌‌بندی نیازهای اطلاعاتی حسابداری سازمان‌‌های نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران. اقتصاد دفاع و توسعه پایدار، 6(2): 83-100.
·      نمازی، محمد. و زارع، سحر. (1400). محاسبۀ بهای تمام شدۀ تحصیل دانشجو در رشته- مقاطع غیر بالینی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان فارس با استفاده از روش بهایابی بر مبنای فعالیت. حسابداری سلامت، 10(1): 137-166.
·      نمازی، محمد. و ناظمی، امین. (1391). ارزیابی تطبیقی سودمندی اطلاعات سیستم هزینه‌‌یابی بر مبنای فعالیت با هزینه‌‌یابی سنتی در بانکداری الکترونیک. بررسی‌‌های حسابداری و حسابرسی، 19(3): 119-138.
 
·      Abeysekera, I. & Sharma R. (2023). Activity-Based Costing technology adoption in Australian universities. Discipline  of Business and Accounting, 14(1): 1-12.
·      Amizawati M. A., Sofiah M. A., Ruhanita, M. & Azlina, A. (2012). Educational cost in public university. A World Journal of Social Sciences, 2(2): 34-48.
·      Blucher, E. J., Juras, P. E. & Smith, S. D. (2022). Cost Management: a strategic emphasis (9th ed). MC Graw Hill.
·      Borges, P., Alves, M. D. C., & Silva, R. (2024). The Activity-Based Costing System Applied in Higher Education Institutions: A Systematic Review and Mapping of the Literature. Businesses4(1), 18-38.
·      Hoang, N. T. B., Pham D. H., Giang, N. T. M. & Phoung, N. T. T. (2020). Factors affecting Activity-Based Costing adoption in autonomous public universities in vietnam. Journal of Asian Finance Economics and Business, 7(12): 877-884.
·      Holt, D. T., Helfrich, C. D., Hall, C. G., & Weiner, B. J. (2010). Are you ready? How health professionals can comprehensively conceptualize readiness for change. Journal of general internal medicine25, 50-55. Lestari I. D. & Mardiani R. (2019). Activity-Based Costing to determine tuition fee in universities. 1st International Conference on Economics, Business, Enterpreneurship and Finance.
·      Tirol, K., Carmody, N. K., Chang, K. & Lyster, M. E. (2020). Adopting an activity-basesd cost management model at a community college: A case Study. Community College Journal of Research And Practice, 44(7): 482-491.