علوم و فنون نظامی

علوم و فنون نظامی

تأثیر ظرفیت های امنیتی-سیاسی هیدروپلیتیک رودخانه های مرزی ایران و عراق بر پدافند غیرعامل غرب کشور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت دفاعی دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران.
2 دانشیار دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران.
3 استادیار گروه ژئوپلیتیک، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران.
چکیده
اهداف: پژوهش حاضر تأثیرظرفیت‌های امنیتی-سیاسی هیدروپلیتیک رودخانه‌های مرزی ایران و عراق‌ بر روی پدافند غیرعامل غرب کشور را با پارامترهای تأثیرگذار درروند کاهش تنش‌ها و شکل‌گیری همکاری‌ها بررسی کرده است.
روش: این پژوهش از نوع کاربردی با روش توصیفی‌- تحلیلی و رویکرد آمیخته انجام گرفته است.
یافته‌ها: بهره برداری از مصاحبه ها، پرسشنامه ها و مطالعه منابع و ارزیابی شاخص‌ها و سپس تجزیه و تحلیل در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی آشکار می‌سازد که آمایش سرزمینی (توزیع جغرافیایی جمعیت، صنایع آب‌بر و ...) در توسعه پایدار نواحی مرزی ایران و عراق، تفسیر مشترک و تفاهم در حوضه‌های آبریز نواحی مرزی ایران و عراق و تشکیل اتاق مشترک پدافند غیرعامل در همسوسازی تدابیر و اقدامات حوضه‌های رودخانه‌ای مرزی دو کشور سبب و تکمیل کننده صلح و سازش به دور از هرگونه تنش می باشد.
نتیجه‌گیری:‌ دو کشور ایران و عراق بایستی با در نظر گرفتن اهداف هیدروپلیتیک خود، با تنظیم موافقت‌نامه‌های دو جانبه و چندجانبه، توسعه پایدار نواحی مرزی و هیدرودیپلماسی فعال به حل موضوع بپردازند و با تغییر در سبک زندگی سنتی مرزنشینان و تمرکزگرایی و آموزش‌های لازم و با برنامه‌ریزی مشترک، به حل این موضوع کمک کنند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The effect of the hydropolitical security capacities of the border rivers of Iran and Iraq on the passive defense of the west of the country

نویسندگان English

Mohammad Sadegh Mardi 1
Vahid Riazi 2
Kamel Moniry 3
1 Master's degree student in Defense Management, AJA Command and Staff University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, AJA Command and Staff University, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Geopolitics, Faculty of Social Sciences, AJA Command and Staff University, Tehran, Iran.
چکیده English

Purpose: The current research has investigated the impact of the hydropolitical security-political capacities of the border rivers of Iran and Iraq on the passive defense of the west of the country with the parameters influencing the process of reducing tensions and forming cooperation.
Method: This applied research was conducted with a descriptive-analytical method and a mixed approach.
Findings: The use of interviews, questionnaires and study of sources and evaluation of indicators and then analysis in two parts of descriptive and inferential statistics reveals that territorial planning (geographical distribution of population, water-bearing industries, etc.) in sustainable development. The border areas of Iran and Iraq, joint interpretation and understanding in the watersheds of the border areas of Iran and Iraq and the formation of a joint passive defense chamber in aligning the measures and actions of the border river basins of the two countries are the cause and complement of peace and reconciliation far from Any tension.
Conclusion: The two countries of Iran and Iraq should solve the issue by considering their hydropolitical goals, by setting up bilateral and multilateral agreements, sustainable development of border areas and active hydro-diplomacy, and by changing the traditional lifestyle of the border dwellers and centralism and necessary training and Help to solve this issue with joint planning.

کلیدواژه‌ها English

Passive defense
tension
security capacities
cooperation
hydropolitics
  • باری‌پور، میلاد؛ صادقیان، محمدصادق؛ انصاریان، مجتبی. (1400). روش‌شناسی سیاست‌پردازی آب در رودخانه‌های فرامرزی، فصلنامه سیاست‌های راهبردی و کلان. 10(2): 442-408.
  • جان‌پرور، محسن و قربانی سپهر، آرش. (1396). ژئوپلیتیک شهری. چاپ اول، تهران: انتشارت انجمن ژئوپلیتیک ایران.
  • حافظ‌نیا، محمدرضا. (1396). اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک. چاپ پنجم، مشهد: انتشارات پاپلی.
  • رکابیان، رشید و جلیلیان، جلیل. (1396). هیدروپلیتیک و پدافند غیرعامل، تهران: انتشارات بوم سازه.
  • زارع زاده مهریزی، شهاب الدین. (1396). ارزیابی تغییرات جریان آینده تحت سناریوهای مختلف تغییر اقلیم برحوضه آبریز رودخانه گاماسیاب، اکو هیدرولوژی. 3(3): 87-114.
  • سنایی‌فر، یونس. (1394). جغرافیای نظامی ایران، چاپ سوم، تهران: انتشارات دانشگاه افسری امام‌علی (ع).
  • عراقچی، سید عباس. ( 1393). دیپلماسی آب، از منازعه تا همکاری، فصلنامه سیاست جهانی. 3(19): 119-91.
  • متقی، افشین و قربانی سپهر، پریسا. (1400). چالش رودخانه‌های مرزی ایران و نتایج امنیتی- انتظامی آن، فصلنامه جغرافیا. 19(71): 87-63.
  • مجتهدزاده، پیروز. (1393). کشورها و مرزها در منطقه ژئوپلیتیک خلیج‌فارس، چاپ هشتم، تهران: انتشارات وزارت امور خارجه.
  • مجتهدزاده، پیروز. (1398). فلسفه و کارکرد ژئوپلیتیک در عصر فضای مجازی، چاپ چهارم، تهران: انتشارات سمت.
  • مظفری، ابوالقاسم و همکاران. (1398). بررسی جایگاه ژئوپلیتیک آب در توسعه و امنیت پایدار مناطق مرزی بر اساس رویکردهای سیستم پویا. فصلنامه ژئوپلیتیک. 15(1): 145-118.
  • میان‌آبادی، حجت. (1392). ملاحظات سیاسی و امنیتی و حقوقی در مدیریت رودخانه‌های مرزی، فصلنامه پژوهش‌های روابط بین‌الملل. 1(9): 79-105.
  • نگهبان، سعید و درتاج، دیانا. (1397). ارزیابی تکتونیک فعال حوضه‌ی رودخانه سیروان با استفاده از شاخص‌های ژئومورفیک، هیدروژئومورفولوژی. 19(5): 187-209.
  • نیرومند فرد، فریبا و شهیدی، علی. (1397). هیدروپلیتیک ایران و عراق و بهینه کردن مصرف آب‌های مشترک مرزی، فصلنامه علمی پژوهشی سیاست جهانی. 7(14): 259-233.
  • ولی‌وند زمانی، حسین و شهلائی، ناصر. (1401). نظریه‌های راهبردی. تهران: دافوس آجا.
  • Ansink, E. (2009). Game-theoretic models of water allocation in transboundary riverbasins. PhD dissertation "Wageningen University, Wageningen. Retrieved from edepot. wur. nl/10993.
  • Turton, A. , Henwood, R. (2002). Hydropolitics in the developing world: A southern African perspective. South Africa: African Water Issues Research Unit CIPS.
  • Rai, S. , Wolf, A. , Sharma, N. & Harinarayan, T. (2016). Hydropolitics in Transboundary Water Conflict and Cooperation. River System Analysis and Management.
  • Rahaman, M. M. (2012). Principles of Transboundary Water Resources Management and Water-related Agreements in Central Asia: An Analysis. International Journal.