علوم و فنون نظامی

علوم و فنون نظامی

بررسی استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی بر پدافند غیر عامل با در نظر گرفتن اثر میانجی سواد اطلاعاتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سجاد فرهنگ 1
مهدی صمیمی 2
1 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده فرماندهی و مدیریت، دانشگاه امام علی (ع)، تهران، ایران.
2 استادیار گروه مدیریت،دانشکده فرماندهی ومدیریت،دانشگاه افسری امام علی (ع)، تهران، ایران.
10.22034/qjmst.2024.2022466.2016
چکیده
هدف: معرفی سواد اطلاعاتی و تأثیر آن بر هدایت صحیح سربازان آموزشی در جهت اجرای بهتر و عمیق‌تر پدافند غیرعامل است.
روش‏ شناسی: جامعه آماری موجود در پادگان 04 امام رضا علیه‎السلام با نمونه آماری با استفاده از روش سرشماری به تعداد 250 نفر، در راستای تعیین میزان آشنایی و آگاهی از سامانه‎های بر خط اجتماعی استفاده کرده و نتایج آن در این گزارش برای آشکارسازی تأثیر آشنایی با شبکه‌های اجتماعی و سواد اطلاعاتی بر پدافند غیرعامل به کار گرفته شده است.
یافته‌ها: توجه به نتایج به دست آمده  و نظر به اهمیت و جایگاه پدافند غیرعامل در افزایش توان بازدارندگی ملی و تأثیر مثبت شبکه‌های اجتماعی مجازی بر آن به‌منظور بهبود و ارتقای پدافند غیرعامل توجه ویژه‎ای به شبکه‎های اجتماعی مجازی و سواد رسانه‌ای داشت.
نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق با استفاده از روش مدل یابی معادلات ساختاری(لیزرر)  نشان از تأثیر مثبت و معنادار شبکه‌های اجتماعی مجازی بر پدافند غیرعامل دارد که سواد رسانه‌ای در این بین نقش میانجی بر عهده دارد. 
کلیدواژه‌ها
پدافند غیر عامل
سواد رسانه ای
شبکه های اجتماعی مجازی

موضوعات

عنوان مقاله English

Investigating of using virtual social networks on non-agent defense considering the mediating effect of information literacy

نویسندگان English

sajjad farhang 1
mahdi samimi 2
1 Lecturer in the Department of social Sciences, Faculty of Command and Management, Imam Ali University (AS), Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Management, Faculty of Command and Management, Imam Ali (AS) Officers' University, Tehran, Iran.
چکیده English

Objective: This study aims to introduce information literacy and its impact on guiding training soldiers toward more effective and deeper implementation of civil defense strategies.
Method: The statistical population of this study consists of 250 individuals in Camp 04 Imam Reza (AS), using a census sampling method. This study explores the level of familiarity and awareness regarding online social networks and their results, which are employed in this report to reveal the effect of familiarity with social networks and information literacy on civil defense.
Findings: The results indicate that the importance and role of civil defense in enhancing national deterrence capacity, alongside the positive impact of virtual social networks on it, necessitate a special focus on social media networks and media literacy to improve and enhance civil defense capabilities.
Conclusion: The results of the study, using structural equation modeling (LISREL), show a positive and significant effect of virtual social networks on civil defense, with media literacy acting as a mediating factor. 

کلیدواژه‌ها English

Non-agent defense
media literacy
virtual social network
  • آذری، امین. (1398). کاربرد شبکه‌های مجازی در بهبود اشتراک‌گذاری دانش در نیروهای مسلح. علوم و فنون نظامی، 15(48), 27-40.
  • اس. دویل، کریس تینا( 1385). سواد اطلاعاتی. ترجمه فریده خوش‌تراش پسندیده. کتابداری، آرشیو و نسخه پژوهی: مطالعات ملی کتابداری و سازمان‌دهی اطلاعات. شماره 65.
  • اسدی، عباس و ضیایی نجف‌آبادی، مریم. (1394). حق عمومی آموزش سواد رسانه‌ای. علوم خبری، سال4، شماره 15.
  • اسمعیل پونکی، الهام؛ اسمعیلی گیوی، محمدرضا؛ فهیم نیا، فاطمه. ( 1395). سواد رسانه‌ای و سواد اطلاعاتی و تأثیر آن‌ها بر قابلیت‌های کارآفرینی. تعامل انسان و اطلاعات، جلد2، شماره4.
  • آقاملا، نسرین. و نیرومند، لیلا. (1398). تأثیر مهارت‌های زندگی شهروندان تهرانی بر سواد رسانه‌ای. راهبرد اجتماعی فرهنگی، 8(2)، 5-34.
  • اکبری تبار، علی‌اکبر. اسکندری پور، ابراهیم. ( 1392). رسانه‎های اجتماعی و شبکه‏های اجتماعی. تهران: موسسه فرهنگی هنری تقارب و تبادل فرهنگی.
  • امامی‌ریزی کبرا. (1395). تأثیر استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی بر پیشرفت تحصیلی دانشجویان، مجله راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، 9(3): 206-214.
  • انصاری، سراجی. و یوسف زاده. (1401). چیستی، چرایی و چگونگی آموزش سواد رسانه‌ای در دوره‌ی ابتدایی. فصلنامه فناوری اطلاعات و ارتباطات در علوم تربیتی، 11(4)، 127-174.
  • ایمان‌زاده، علی. کریمی، جواد. و فرجپور بناب، فاطمه. (1398). اثربخشی آموزش سواد رسانه‌ای بر کاهش اضطراب اطلاعاتی دانشجویان دانشگاه تبریز. پژوهش‌های ارتباطی، 26(100)، 173-207.
  • بهادری خسروشاهی، جعفر. و برقی، عیسی. (1396). نقش سواد رسانه‌ای والدین و هویت اجتماعی بر مصرف رسانه‌ای دانش آموزان. فصلنامه مطالعات رسانه‌های نوین، 4(14).
  • تافته، گودرز، کلانتری، فتح اله. (1397). نقش و جایگاه پدافند غیرعامل در راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک، سال 16، شماره74، زمستان 1397، 99-116.
  • تقی زاده، عباس. (1396). اثربخشی آموزش سواد رسانه‎ای بر دانش‎آموزان در شهر کرمان. فصلنامه پژوهش‎های ارتباطی، 24(4): 174-153.
  • جلیلیان، حسین. میجانی، محسن. (1390). بازاریابی از طریق شبکه‌های اجتماعی. دانشگاه علامه طباطبایی، تهران.
  • جمالی، علی. و مدنی، سید مصطفی. (1394). نقش پدافند غیرعامل در بازدارندگی از جنگ، فصلنامه راهبرد دفاعی، 13(51).
  • حق‌پرست، قیومی. و امیرحسینی. (1396). رابطه سرمایه و سلامت اجتماعی و سواد رسانه‌ای با کاهش آسیب‌های اخلاقی در شبکۀ اجتماعی اینستاگرام. فصلنامه علمی مطالعات میان فرهنگی، 13(35)، 41-70.
  • خاکسار ازغندی، عبدالله. (1399). بررسی رابطه بین سواد رسانه‌ای و قربانی سایبری. فصلنامه پویش در آموزش علوم تربیتی و مشاوره، 5(10).
  • خانیکی، هادی. کیاء، علی‌اصغر. میر، صمد. (1395). نقش تبلیغات شبکه اجتماعی تلگرام در جلب اعتماد مخاطبان به خرید کالا. علوم اجتماعی: علوم خبری، 18: 11-85.
  • خبازی، مصطفی. و صباحی گراغانی، یاسر. و ناظری، بهاره. (1397). ارزیابی معیارهای مکان‌گزینی پادگان‌های نظامی بر اساس راهبردهای پدافند غیرعامل در برابر تهدیدات احتمالی آینده (مطالعه موردی: پادگان صفرپنج کرمان).
  • خدایاری، سامان و جمشیدی مقدم، محمد. (1397). آسیب‌های اجتماعی فضای سایبر و نیاز به آموزش سواد رسانه‌ای مطالعه موردی؛ تحلیل محتوای ضمیمه هفتگی کلیک روزنامه جام جم، دومین همایش بین‌المللی سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی با موضوع خانواده، تهران.
  • خلیلی، لیلا. هدایتی خوش مهر، عزیز. رسول‌زاده اقدم، صمد. و شیبانی، بهناز. (1396). رابطه سواد اطلاعاتی و انگیزش یادگیری دانشجویان. تعامل انسان و اطلاعات، جلد4، شماره2.
  • ذهبیون، شهلا. مرادی، فاطمه. توسلی، اسماعیل. (1400). بررسی تأثیر رسانه‌های اجتماعی بر برند مدارس (مورد مطالعه: رسانه اجتماعی اینستاگرام مدارس ابتدایی شهر اصفهان). پویش در آموزش علوم تربیتی و مشاوره، 1400(14)، 22-42.
  • رجبی، مجید. (1392). سواد رسانه‌ای مدیران و کارکنان روابط عمومی‌های وزارتخانه‌ها و سازمان‌های دولتی کشور و عوامل مرتبط با آن. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.
  • رحمان‌زاده، سید علی. و حقیقی، محمدرضا. (1392). عوامل مؤثر در افزایش اثربخشی شبکه‌های اجتماعی مجازی در سازمان‌های رسانه‌ای (مورد مطالعه: انجمن مدیران و روابط عمومی ایران). مطالعات رسانه‌ای، سال 8، شماره 21.
  • رحمانیان، جواد. (1393). اهمیت مکان‌یابی اماکن استقراری نظامی در پدافند غیرعامل (مطالعه موردی پادگان استقراری گروه 47 مهندسی رزمی سلمان نزسا)، National Conference on Defense Science and Engineering in the IRGC، Tehran، https: //civilica. com/doc/999084
  • رسولی، محمدرضا. بندگی منفرد، سعیده. (1393). تحلیل محتوای مضامین فرهنگی و اجتماعی در شبکه‌های اجتماعی (مورد پژوهی: فیس‌بوک و جوانان شهر تهران). مطالعات فرهنگ-ارتباطات، سال 15، شماره 27.
  • رضاییان، عالیه. و ادریسی، افسانه. (1397). تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر سبک زندگی نسل چهارم. مطالعات میان فرهنگی، سال 13، شماره 34.
  • زالی، محمدرضا. رضوی، سید مصطفی. و کابلی، الهام (1391). تأثیر شبکه مدیران اجرایی بر عملکرد کسب‌وکارهای نوپا در ایران؛ شواهدی مبتنی بر یافته‎های دیده‎بان جهانی کارآفرینی(GEM). پژوهشنامه مدیریت اجرایی، 4(8): 41-62.
  • زردشتیان، عباسی. و همایون، خانمرادی. (1396). اثر سواد رسانه‌ای بر قابلیت‌های کارآفرینی با نقش میانجی سواد اطلاعاتی در دانشجویان علوم ورزشی. فصلنامه علمی مدیریت ارتباطات در رسانه‌های ورزشی، 5(2)، 41-54.
  • سالمی، آزاده. خانیکی، هادی. صبوری خسروشاهی، حبیب. (1400). استفادۀ کاربران از رسانه‌های اجتماعی و رابطۀ آن با سواد رسانه‌ای (در حوزۀ سلامت شهر تهران). فصلنامه علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه، 4(12)، 5-36.
  • سلطان محمدلو، احسان. (1395). نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی بر قصد کارآفرینی دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی. پایان‎نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده مدیریت و حسابداری، گروه مدیریت دولتی.
  • سلیمانی پور، روح­اﷲ. (1389). شبکه‌های اجتماعی؛ فرصت‌ها و تهدیدها. کتابداری، آرشیو و نسخه پژوهشی: ره‌آورد نور، شماره 31، 14-19.
  • شریفی رهنمو، مجید. سراجی، فرهاد. شریفی رهنمو، سعید. (1397). نیازهای سواد رسانه‌ای دانشجویان دوره کارشناسی. دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی، 9(18)، 71-93.
  • شفیعی نیک‌آبادی، محسن. و صفوی جهرمی، گلایول. (1395). تأثیر استفاده از ابزارهای فناوری اطلاعات بر سواد اطلاعاتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه‎های سراسری ایران. مدیریت و برنامه‎ریزی در نظام‌های آموزشی، 10(1): 80-63.
  • شفیعی، صابر. و جوهری، امیرمحمد. (1399). تأثیر سواد رسانه‌ای بر میزان آگاهی دانش آموزان. مجله پژوهش‌های معاصر در علوم و تحقیقات، 2(11).
  • شهسواری، بهروز. و میراسماعیلی، بی‌بی سادات (1393). بررسی عوامل مؤثر در شبکه اجتماعی فیس‌بوک نسبت به دانشجویان رشته علوم ارتباطات اجتماعی. مجله مدیریت فرهنگی، سال هشتم، شماره بیست و یکم.
  • علوی پور، سید محسن. عسکری، سید احمد. خسروی، علیرضا. سروی زرگر، محمد. (1399). سیاست‌گذاری سواد رسانه‌ای در ایران: چالش‌ها و ظرفیت‌ها. مطالعات بین‌رشته‌ای در رسانه و فرهنگ، 10(1): 165-188.
  • فرهنگ، سجاد. و آروند، حمید. (1402). تأثیر کاربرد فناوری‌های شبیه‌سازی دیجیتال بر یادگیری شناختی اجتماعی رفتار اخلاقی در سازمان‌های نظامی. آینده‌پژوهی دفاعی، 8(29)، 135-160.
  • قادیان انارمرزی، فاطمه. (1398). نقش سواد رسانه بر سواد سلامت زنان در استفاده از فضای مجازی مطالعه موردی: زنان شهرستان محمودآباد استان مازندران. فصلنامه علمی تخصصی مطالعات کاربردی در علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی 2(2).
  • کللی خورموجی، راضیه. (1397). میزان و تأثیر استفاده از اپلیکیشن اینستاگرام بر دوستی نوجوانان دختر و پسر مقطع متوسطه شهر بوشهر. فصلنامه مطالعات رسانه‌های جدید، 2(4): 87-65.
  • مباشری، افشین. (1396). بررسی تأثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی و بازاریابی ویروسی بر میزان فروش، پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت، به راهنمایی علی‌اصغر ماشین چی بشمن
  • مرادی، فاطمه. (1400). بررسی تأثیر شبکه‌های اجتماعی در روابط عمومی، جامعه‌شناسی روابط عمومی، 1(4): 25-44.
  • مشدئی، علی. (1390). تحلیل اثرات شبکه­های اجتماعی بر شناسایی فرصت‌های کارآفرینی. فصلنامه مدیریت صنعتی، دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، 8(15).
  • ملکی، فرحناز. (1395). بررسی تأثیر سواد رسانه‌ای بر آسیب‌های سازگاری، روانی و اعتقادی شبکه‌های اجتماعی موبایلی در نوجوانان، فصلنامه دانش انتظامی اصفهان، 7: 116-81.
  • منتظرقائم، مهدی و حاجی کاظم طهرانی، فاطمه. (1393). سواد رسانه‌ای و شیوه‌های نظارتی مادران بر مصرف تلویزیون‌های ماهواره‌ای نوجوانان. رسانه، سال 25، شماره4.
  • مهرابی ده دزی، پژمان. و حجازی، سید ناصر. (1396). تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر کسب‌وکار. مطالعات مدیریت و کارآفرینی، دوره سوم، 2/1: 48-61.
  • نصیری، بهاره و بختیاری، آمنه. (1397). ارتقای سطح سواد رسانه‎ای والدین تهرانی در خصوص استفاده فرزندان از فضای سایبری، دومین همایش بین‌المللی سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی با موضوع خانواده، تهران.
  • نیسی، آتنا. و بیرمی پور، علی. (1397). اهمیت و ضرورت آموزش سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی: تبیین نقش والدین، دومین همایش بین‌المللی سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی با موضوع خانواده، تهران.
  • هاشمی، شادیه. (1397). بررسی تأثیر سواد رسانه‌ای بر آسیب‌های اجتماعی نوجوانان در فضای مجازی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه فردوسی مشهد، به راهنمایی حسین اکبری.
  • یزدان پناه، زین‌العابدین. و بیات کمیتکی، مهناز. (1399). نقش سواد رسانه‌ای در تحقق گفتمان حقوق شهروندی. فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی، 50(3): 937-921.
  • Belew, S. (2014). The art of social selling: Finding and engaging customers on Twitter.
  • Bruce, C. S. (1999). Workplace experiences of information literacy. International Journal of Information Management, 19(1), 33–47.
  • Canini, K. R., Suh, B., & Pirolli, P. L. (2011, October). Finding credible information sources in social networks based on content and social structure. In Privacy, Security, Risk and Trust (PASSAT) and 2011 IEEE Third International Conference on Social Computing (SocialCom), 2011 IEEE Third International Conference on (pp. 1–8). IEEE.
  • Kong, S. C. (2018). A curriculum framework for implementing information technology in school education to foster information literacy. Computer & Education, 51(1), 129–141.
  • Greve, A., & Salaff, J. W. (2003). Social networks and entrepreneurship. Entrepreneurship Theory and Practice, 28(1), 1–22.
  • Grizzle, A., Moore, P., Dezuanni, M., Asthana, S., Wilson, C., Banda, F., & Onumah, C. (2014). Media and information literacy: Policy and strategy guidelines. UNESCO.
  • Hayter, C. S. (2015). Social networks and the success of university spinoffs: Toward an agenda for regional growth. Economic Development Quarterly, 29(1), 3–13.
  • Kin, W. H. (2015). Social media marketing and its influence on international entrepreneurship (Doctoral dissertation).
  • Lantz, A. (1999). Breaking information barriers through information literacy: A longitudinal and interventional study among small-firm managers (Linköping Studies in Education and Psychology No. 66). Department of Education and Psychology, Linköping University, SE-581 83 Linköping, Sweden.
  • Lim, K., & Cu, B. (2012). The effects of social networks and contractual characteristics on the relationship between venture capitalists and entrepreneurs. Asia Pacific Journal of Management, 29(3), 573–596.
  • Mackey, T. P., & Jacobson, T. E. (2011). Reframing information literacy as a metaliteracy. College & Research Libraries, 72(1), 62–87.
  • Nijkamp, P. (2011). Entrepreneurship, development, and the spatial context: Retrospect and prospects. In Entrepreneurship and Economic Development (pp. 271–293). Palgrave Macmillan.
  • Palmer, C., & Gelfand, J. (2013). Weaving scholarly communication and information literacy: Strategies for incorporating both threads in academic library outreach.
  • Soh, P. H. (2003). The role of networking alliances in information acquisition and its implications for new product performance. Journal of Business Venturing, 18(6), 727–744.
  • Zafar, M. J., Yasin, G., & Ijaz, M. (2012). Social networking as a source for developing entrepreneurial intentions among entrepreneurs: A case of Multan. Asian Economic and Financial Review, 2(8), 1072.
  • Zhang, J., & Wong, P. K. (2008). Networks vs. market methods in high-tech venture fundraising: The impact of institutional environment. Entrepreneurship and Regional Development, 20(5), 409–430.
علوم و فنون نظامی
دوره 20، شماره 69
پاییز 1403
صفحه 153-181