علوم و فنون نظامی

علوم و فنون نظامی

علائق ژئوپلیتیکی ج.ا.ایران موثر بر بازیگری کشور در هندسه قدرت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
عضو هیئت علمی و دانشیار دانشگاه عالی دفاع ملی، دانشکده دفاع ملی، تهران، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: علائق ژئوپلیتیک ج.ا.ایران، کلیه عوامل ژئوپلیتیک خارج از مرزهای سیاسی کشور است که منافع ملی را تأمین می‌کند. نکته حائز اهمیت این است که علائق ژئوپلیتیکی می‌تواند باعث ارتقاء منزلت ژئوپلیتیکی گردد بطوری که ضمن تأمین منافع ملی در خارج از مرزها، کمترین تعارض ژئوپلیتیک با منافع دیگر بازیگران سیاسی داشته باشد. واقعیت امر این است که ژئوپلیتیک با قدرت و قدرت با بازیگر سیاسی معنا پیدا می‌کند؛ بنابراین اگر علائق ژئوپلیتیک باعث تعارض منافع بازیگران متعدد سیاسی گردد نه‌ تنها این علائق ژئوپلیتیک باعث ارتقاء قدرت نمی-گردد که چه‌بسا باعث تضعیف آن نیز گردد. در این مقاله علائق ج.ا.ایران در فرامرزها در راستای تقویت منزلت ژئوپلیتیکی آن بررسی شده است تا کمک شود ظرفیت-های بالفعل و بالقوه خارج از کشور که می‌تواند بصورت عینی و ذهنی بر قدرت بازیگری ایران موثر باشد شناسایی و تبیین گردد. هدف اصلی این تحقیق تعیین شاخص‌های علائق ژئوپلیتیکی کشور در سه مؤلفه طبیعی، اقتصادی و سیاسی می‌باشد؛
روش‌شناسی: این تحقیق از نوع کاربردی - توسعه‌ای با روش تحقیق توصیفی تحلیلی انجام شده است. جامعه آماری این تحقیق 56 نفر متناسب با ویژگی‌های تحقیق از بین صاحب‌نظران انتخاب شده‌اند. روش تجزیه‌وتحلیل داده بر اساس معادلات ساختاری می‌باشد.
یافته‌ها و نتایج : یافته‌ها و نتایج تحقیق حاکی از آن‌که علائق ژئوپلیتیکی کشور در مؤلفه طبیعی با 3 شاخص، اقتصادی با 7 شاخص و مؤلفه سیاسی با 8 شاخص بر ارتقاء جایگاه ژئوپلیتیکی کشور مؤثر است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Iran's geopolitical interests affecting the country's role in power geometry

نویسنده English

Mohammad Reza Qaraei Ashtiani
Member of the academic staff and associate professor of the Higher National Defense University, Faculty of National Defense. Tehran. Iran.
چکیده English

Background & Purpose: The geopolitical interests of J.A. Iran are all geopolitical factors outside the country's political borders that provide national interests. The important point is that geopolitical interests can promote geopolitical prestige in such a way that, while providing national interests outside the borders, it has the least geopolitical conflict with the interests of other political actors. The fact of the matter is that geopolitics has meaning with power and power with political actors; Therefore, if geopolitical interests cause conflicts between the interests of many political actors, not only these geopolitical interests will not increase power, but may also weaken it.
In this article, Iran's cross-border interests have been investigated in order to strengthen its geopolitical status in order to help identify and explain the actual and potential capacities outside the country that can objectively and subjectively affect Iran's acting power. . The main goal of this research is to determine the country's geopolitical interest indicators in three natural, economic and political components;
Methodology: This research is applied-developmental with a descriptive-analytical research method. The statistical population of this research is 56 people according to the characteristics of the research. The data analysis method is based on structural equations.
Findings and Conclusion: The findings and results of the research indicate that the country's geopolitical interests in the natural component with 3 indicators, the economic component with 7 indicators and the political component with 8 indicators are effective in improving the geopolitical position of the country.

کلیدواژه‌ها English

geopolitics
geopolitical interest
geopolitical dignity
geopolitical weight
land
  • افشون، تورج؛ الله کرم، عبدالحسین، (1397)، مقایسۀ رویکرد امنیتی آمریکا و حشد شعبی در عراق؛ عملکرد و چشم انداز، فصلنامه مطالعات روابط بین الملل، تابستان، شماره 42.
  • خلفی مهدی، (1395)، حشدالشعبی بسیج مردمی عراق، ماهنامۀ پاسدار اسلام، شماره 411.
  • رضازاده، پرویز (1399)، کانون‌‌های خارجی ریزگردهای کشور، نشریۀ علمی هواشناسی کشاورزی، دورۀ 8.
  • سلیمی بروجنی، مجید (1395)، مزیت‌‌های جاده ابریشم جدید برای ایران، فصلنامه اقتصاد سیاسی، شماره 47.
  • قربانی، مژگان؛ سوری، سرور، (1395)، انقلاب یمن؛ فرصت‌‌ها و چالش‌‌های ایران بر اساس مدل راهبردی swot، فصلنامۀ مطالعات بیداری اسلامی، 5(10).
  • کیانی، مهرداد و ابوالفتحی، داریوش (1394)، الگوهای حرکتی جریان بادهای غالب و پیامدهای محیط‏زیستی آن‌ها در ارتباط با استقرار ساختمآن‌ها و معابر شهری: مطالعه موردی شهر نهاوند در غرب ایران، فصلنامه انسان و محیط‌‌زیست، شماره 32.
  • میلانی، میثاق (1395) خطوط انتقال انرژی به شرق آسیا، فصلنامۀ اقتصاد سیاسی، شماره 47.
  • بیک‌‌بیلندی، علی‌‌اصغر (1395)، تأثیر عوامل ژئوپلیتیک دریای خزر و تأثیر آن بر راهبردهای دفاعی ج. ا. ایران، رسالۀ دکتری، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، دانشکده دفاع ملی
  • حافظ‌‌نیا، محمدرضا (1401)، اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک، چاپ سوم مشهد، انتشارات پاپلی.
  • خداقلی پور، علیرضا (1396)، ابتکار کمربند راه چین و تاثیر آن بر منافع ملی ج. ا. ایران، تهران، دانشکده جغرافیا.  
  • دادگران، سید محمد (1395)، مبانی ارتباط جمعی، تهران نشر مروارید و فیروزه چاپ دهم.
  • زهرائیان، سیده سادات (1396)، نقش شبکه‌‌های جمعی در اراتباطات امروزی، اصفهان، نشر نوین.
  • سلطانی، محمدعلی (1396)، تحلیلی بر توزیع جغرافیایی جمعیت ایران، تهران، دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران.
  • صاغری، سعید (1396)، قدرت نفت در اقتصاد و چالش‌‌های نفتی ایران، تهران نشر نوین.
  • صفوی، سیدیحبی و بیک‌‌بیلندی، علی‌‌اصغر و ریوندی رضا، (1400)، ارتقاء جایگاه ژئوپلیتیک کشور در سطح منطقه، تهران، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی.
  • علیزاده، امین (1393)، هوا و اقلیم‌شناسی مشهد، انتشارات دانشگاه فردوسی
  • گزارشات موسسه مطالعات بین المللی انرژی (آبان 1397)، تحولات بازارهای نفت و گاز، تهران، پژوهشکدۀ وزارت نفت.
  • محمدفر، زهراء (1397)، عملکرد مثبت و منفی کنفرانس اسلامی، اصفهان، انتشارت سمیه.
  • نوروزانی، شهرام (1393)، نقش‌آفرینی عوامل ژئوپلیتیک افغانستان، انتشارات دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی.
  • بیک‌‌بیلندی، علی‌‌اصغر (1398)، عوامل ژئوپلیتیک دریای خزر و تاثیر آن بر راهبردهای  ج. ا. ایران، تهران، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی.
  • جهانشاهی، علی (1397)، رسالۀ دکتری، راهبردهای دفاعی جمهوری اسلامی ایران در منطقۀ شمال‌‌شرق با تأکید بر نقش عوامل ژئوپلیتیکی، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، دانشکده دفاع ملی.
  • کلانتری، فتح‌‌الله، (1395)، نقش عوامل موثر ژئوپلیتیکی بر راهبردهای دفاعی - امنیتی ج. ا. ایران در مقابل تهدیدات از مبدا سرزمینی عراق، رسالۀ دکتری، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، دانشکدۀ دفاع ملی.
    • G. (2019), Communication in social networks and economic development, University of Vancouver
    • G. (2021), Artificial climate change is possible, University 0f Amsterdam
    • S (2016), fine dust and the environment, Al-Rashid University
    • D. (2019), political geography, University 0f Amsterdam
    • S. (2015), Silk Road, the way of sustainable development of East Asia and Central Asia
    • N. (2020), Meteorology with a military approach and political goals, University of Montreal, the Faculty of Meteorology Journal