علوم و فنون نظامی

علوم و فنون نظامی

بررسی عوامل بازدارنده و تسهیل کننده رفتار شهروندی سازمانی؛ مورد مطالعه: یگان ارتش جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مرضیه دهقانی زاده 1
هادی سلیمانی نامقی 2
1 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 کارشناس ارشد، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه پیام‌ نور، تهران، ایران.
10.22034/qjmst.2024.2014926.1965
چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل بازدارنده و تسهیل کننده رفتار شهروندی سازمانی در گروهانی از ارتش جمهوری اسلامی ایران انجام شد.
روش: این مطالعه از نظر نوع، کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده‌ها، توصیفی- پیمایشی بود و جامعه آماری آن یک گروهان از ارتش جمهوری اسلامی ایران (100 نفر) بود که به دلیل پایین بودن حجم جامعه، 100 نفر از طریق سرشماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها در این پژوهش، پرسشنامه‌های استاندارد و روش تحلیل مورد استفاده در این پژوهش، تکنیک مدل‌یابی معادلات ساختاری بود.
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که ابهام نقش و در پی آن مسخ شخصیت، عامل بازدارنده‌ در رفتار شهروندی سازمانی خدمت محور هستند. همچنین تعارض نقش و در پی آن مسخ شخصیت، عامل بازدارنده‌ در رفتار شهروندی سازمانی خدمت محور هستند. علی رغم آن، مبادله رهبر- عضو در تاثیر ابهام نقش بر رفتار شهروندی سازمانی خدمت محور و همچنین در تاثیر تعارض نقش بر رفتار شهروندی سازمانی خدمت محور و همچنین در تاثیر مسخ شخصیت بر رفتار شهروندی سازمانی خدمت محور نقش تسهیل‌کننده دارد؛ و در نهایت سرمایه اجتماعی نقش تعدیل‌گر دارد و عامل تسهیل‌کننده‌ی رفتار شهروندی سازمانی خدمت محور می‌باشد.
نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد که رهبران باید در تدوین استراتژی‌های خود به این نکته توجه داشته باشند که داشتن راهبردهایی مانند تقویت سرمایه اجتماعی و افزایش کیفیت مبادله رهبر- عضو، می‌تواند تاثیر عوامل منفی استرس‌زای نقش را کاهش داده و متعاقبا باعث سوق دادن کارکنان به انجام رفتارهای شهروندی سازمانی خدمت‌محور شود.
کلیدواژه‌ها
ابهام نقش
رفتار شهروندی سازمانی
سرمایه اجتماعی
مبادله رهبر- عضو
مسخ شخصیت

موضوعات

عنوان مقاله English

Examining the Inhibiting and Facilitating Factors of Organizational Citizenship Behavior; Case study: Army Unit of Islamic Republic of Iran

نویسندگان English

Marziyeh Dehghanizadeh 1
Hadi Soleymani Nameghi 2
1 Assistant Professor, Department of Public Administration, Faculty of Management, Payame Noor University, Tehran, Iran.
2 MA. Department of Public Administration, Faculty of Management, Payame Noor University, Tehran, Iran.
چکیده English

Objective:The present study was conducted with aim of examining inhibiting and facilitating factors of organizational citizenship behavior in a group of Army of the Islamic Republic of Iran.
Methodology: This study was applied in terms of type and descriptive-survey in terms of data collection, and its statistical population was a detachment of Army of the Islamic Republic of Iran (100 people), which due to small size of the population, 100 people were selected through enumeration. The tool for collecting data in this research was standard questionnaires and analysis method used in this research was the structural equation modeling technique.
Findings: The findings of the research showed that role ambiguity and subsequent depersonalization are inhibiting factors in service-oriented organizational citizenship behavior. Also, role conflict and subsequent depersonalization are the inhibiting factor in service-oriented organizational citizenship behavior. In spite of, the leader-member exchange has a facilitating role in the effect of role ambiguity on service-oriented organizational citizenship behavior and also in the effect of role conflict on service-oriented organizational citizenship behavior and also in the effect of depersonalization on service-oriented organizational citizenship behavior; and finally social capital has a moderating role and is a facilitating factor of service-oriented organizational citizenship behavior.
Conclusion: The research results showed that leaders should in formulating their strategies, to pay attention to the fact that having strategies such as strengthening social capital and increasing the quality of leader-member exchange can reduce the impact of negative role stressors and subsequently lead employees to perform service-oriented organizational citizenship behaviors.

کلیدواژه‌ها English

Role Ambiguity
Organizational Citizenship Behavior
Social Capital
Leader-member Exchange
Depersonalization
  • اسماعیلی ماهانی، حانیه؛ میرعلیخانی، مهدیه سادات. (1399). بررسی رابطه فرسودگی شغلی و سرمایه اجتماعی کارکنان دانشگاه شهید باهنر کرمان. هفتمین کنفرانس بین المللی روانشناسی، علوم تربیتی و سبک زندگی.
  • بیک‌زاده، جمال. (1401). اثرات سیستم‌های کاری با عملکرد بالا در رفتار شهروندی سازمانی خدمات‌ محور کارکنان صنعت کفش و چرم. فصلنامه چشم‌انداز حسابداری و مدیریت، 5(77)، 23-39.
  • پناهی، علی؛ صباحی، محمد؛ و کوچکی، حسن. (1401). بررسی کارکردهای مدیریتی مؤثر بر فرآیند تصمیم‌گیری عملیات جنگ الکترونیک نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران در نبرد ناهمتراز. دوفصلنامه بازی جنگ، 5(10)، 145-169.
  • حسین‌زاده نیکویی، حمید؛ حسنی، محمدحسین؛ و کریم سریزدی، مهدی. (1396). بررسی رابطه بین مبادله رهبر- عضو و فرسودگی شغلی، هشتمین کنفرانس بین المللی حسابداری و مدیریت با رویکرد علوم پژوهشی نوین، تهران.
  • حسین‌زاده نیکویی، حمید؛ دارابی، ساسان؛ حسینی، سیدعلی اکبر. (1399). بررسی رابطه بین مبادله رهبر- عضو و رفتار شهروندی سازمانی مورد مطالعه: شرکت توزیع نیروی برق استان قم. پنجمین همایش بین المللی افق‌های نوین در علوم انسانی و مدیریت. تهران.
  • خرسندی، عباس‌علی؛ اوریا، مهدی؛ نطری فرخی، ابراهیم؛ و قیامی، سید برات. (1401). شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر ارتقاء قدرت نرم ارتش جمهوری اسلامی ایران. دوفصلنامه بازی جنگ، 5(10)، 77-101.
  • داوری، علی؛ و رضازاده، آرش. (1393). مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم افزار PLS. تهران: سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی.
  • صمدی فروشانی، مرضیه؛ و رجب پور، مجید. (1401). طراحی مدل سیاست‌گذاری ارتقاء بهره‌وری سرمایه انسانی ارتش جمهوری اسلامی ایران (کاربردی از رویکرد پویایی سیستم). آینده‌پژوهی دفاعی، 7(26)، 37-67.
  • گلشاهی، بهنام؛ بیگدلی، حمید؛ و محبی، علیرضا. (1402). الگوی توسعه استعداد بهینه در ارتش جمهوری اسلامی ایران: روش ترکیبی تحلیل شبکه مضامین و نظریۀ مجموعه‌های فازی. آینده‌پژوهی دفاعی، 8(30)، 67-96.
  • وحدانی، محمد؛ و زحمتکش، ابوذر. (1398). بررسی تاثیر ابهام نقش بر رابطه بین سبک‌های مدیریت تعارض و فرسودگی شغلی حسابداران‌بخش عمومی. دو فصلنامه علمی-پژوهشی نشریه حسابداری دولتی، 6(1)، 115-130.
  • Afsar, B. , & Shahjehan, A. (2018). Linking ethical leadership and moral voice: The effects of moral efficacy, trust in leader, and leader-follower value congruence. Leadership & Organization Development Journal, 39(6), 775-793.
  • Ahmad, J. , Zahid, S. , Wahid, F. F. , & Ali, S. (2021). Impact of role conflict and role ambiguity on job satisfaction the mediating effect of job stress and moderating effect of Islamic work ethics. European Journal of Business and Management Research, 6(4), 41-50.
  • Alanazi, L. (2021). Does Gender Really Matter? Testing the Mediating Role of Public Service Motivation between Gender and Organizational Citizenship Behavior in Federal Agencies.  International Journal of Public Administration, 44(6), 489-499.
  • Alharbi, J. , Pont, S. , Tee, S. , & Maxwell, S. J. (2023). The role of human resource management and governance in addressing bullying, burnout and the depersonalization of junior and senior psychiatric nurses in Saudi Arabia. International journal of mental health nursing.
  • Andrade, C. , & Neves, P. C. (2022). Perceived organizational support, coworkers’ conflict and organizational citizenship behavior: The mediation role of work-family conflict. Administrative Sciences, 12(1), 20.
  • Attenello, F. J. , Buchanan, I. A. , Wen, T. , Donoho, D. A. , McCartney, S. , Cen, S. Y. ,... & Klimo, P. (2018). Factors associated with burnout among US neurosurgery residents: a nationwide survey. Journal of Neurosurgery, 129(5), 1349-1363.
  • Bakker, A. B. , Demerouti, E. , & Sanz-Vergel, A. I. (2014). Burnout and work engagement: The JD–R approach. Annu. Rev. Organ. Psychol. Behav. , 1(1), 389-411.
  • Chan, P. B. E. (2023). Relationship Among Ethical Leadership, Ethical Climate, and Service-Oriented Organizational Citizenship Behavior in the Hospitality Industry. Business Economic, Communication, and Social Sciences Journal (BECOSS), 5(2), 85-99.
  • Earlyanti, N. , & Hamid, S. (2023). The Influence of Organizational Support, Personality and Professionalism on Organizational Citizenship Behaviour (OCB) and Police Performance. Journal of Industrial Engineering & Management Research, 4(1), 1-16.
  • Fuller, L. P. (2023). Empathetic Leadership: Motivating Organizational Citizenship Behavior and Strengthen Leader-Member Exchange Relationships. International Business Research, 16(3), 1-38.
  • Guo, G. , Jia, Y. , Mu, W. , & Wang, T. (2022). The Paradoxical Effects of the Contagion of Service-Oriented Organizational Citizenship Behavior. Psychology Research and Behavior Management, 405-424.
  • Hameed, S. , Bano, S. , & Ahmed, J. (2022). The effects of self-esteem, social capital and psychological capital on job satisfaction with mediating role of social capital. Journal of Managerial Sciences, 16(1), 19-38.
  • Hobfoll, S. E. (1989). Conservation of resources: A new attempt at conceptualizing stress. American psychologist, 44(3), 513-524.
  • Jiang, F. , Zhao, X. , & Bai, Q. (2020). Simulation and stability analysis of conflict events between employees and organization based on the social network.  Concurrency and Computation: Practice and Experience, 32(6), e5097.
  • Junaidi, J. , Chih, W. H. , & Ortiz, J. (2020). Antecedents of Information seeking and sharing on social networking sites: An empirical study of Facebook users. International Journal of Communication, 14, 5705–5728.
  • Kang, J. , & Jang, J. (2019). Fostering service-oriented organizational citizenship behavior through reducing role stressors: An examination of the role of social capital. International Journal of Contemporary Hospitality Management.
  • Kim, N. , & Shim, C. (2018). Social capital, knowledge sharing and innovation of small-and medium-sized enterprises in a tourism cluster. International journal of contemporary hospitality management, 30(6), 2417-2437.
  • Kloutsiniotis, P. V. , & Mihail, D. M. (2020). The effects of high performance work systems in employees’ service-oriented OCB. International Journal of Hospitality Management, 90, 102610.
  • Liden, R. C. , & Maslyn, J. M. (1998). Multidimensionality of leader-member exchange: An empirical assessment through scale development. Journal of management, 24(1), 43-72.
  • Maslach, C. , Jackson, S. E. , & Leiter, M. P. (1997). Maslach burnout inventory. Scarecrow Education.
  • Nahapiet, J. , & Ghoshal, S. (1998). Social capital, intellectual capital, and the organizational advantage. Academy of management review, 23(2), 242-266.
  • Park, H. , Park, H. , & Liden, R. C. (2022). Leader–member exchange differentiation and employee performance: A political perspective. Journal of Organizational Behavior, 43(6), 1121-1135.
  • Pervez, Z. , Noshaba, A. , Arshad, T. , & Noureen, G. (2022). Relationship of Teachers’ Job Performance with Role Conflict, Role Ambiguity and Burnout in Public Schools of Lahore. International Journal of Computational Intelligence in Control, 13, 301-5.
  • Podsakoff, N. P. , Podsakoff, P. M. , MacKenzie, S. B. , Maynes, T. D. , & Spoelma, T. M. (2014). Consequences of unit-level organizational citizenship behaviors: A review and recommendations for future research. Journal of Organizational Behavior, 35(S1), S87-S119.
  • Pratiwi, I. Y. , Ratnadi, N. M. D. , Suprasto, H. B. , & Sujana, I. K. (2019). The effect of role conflict, role ambiguity, and role overload in burnout government internal supervisors with trihita-karana culture as moderation. International Research Journal of Management, IT and Social Sciences, 6(3), 61-69.
  • Raub, S. , Borzillo, S. , Perretten, G. , & Schmitt, A. (2021). New employee orientation, role-related stressors and conflict at work: Consequences for work attitudes and performance of hospitality employees.  International journal of hospitality management, 94, 102857.
  • Rizzo, J. R. , House, R. J. , & Lirtzman, S. I. (1970). Role conflict and ambiguity in complex organizations. Administrative science quarterly, 15, 150-163.
  • Shahab, H. , Mehmood, N. , Fatima, A. , & Rasool, I. (2018). Wishful thinking and professional commitment: The forebears of organizational citizenship behavior. UW Journal of Management Sciences, 2(1), 79-100.
  • Shalaby, R. , Oluwasina, F. , Eboreime, E. , El Gindi, H. , Agyapong, B. , Hrabok, M. ,... & Agyapong, V. I. O. (2023). Burnout among Residents: Prevalence and Predictors of Depersonalization, Emotional Exhaustion and Professional Unfulfillment among Resident Doctors in Canada. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(4), 3677.
  • Son, S. , Kim, D. Y. , & Kim, M. (2014). How perceived interpersonal justice relates to job burnout and intention to leave: The role of leader–member exchange and cognition-based trust in leaders. Asian Journal of Social Psychology, 17(1), 12-24.
  • Suryadi, D. F. , Muis, M. , Taba, M. I. , & Hakim, W. (2023). The role of religion and social capital on employees’ performance: An empirical study post Indonesia’s Islamic bank merger. Cogent Business & Management, 10(2), 2207676.
  • Torlak, N. G. , Kuzey, C. , Sait Dinç, M. , & Budur, T. (2021). Links connecting nurses’ planned behavior, burnout, job satisfaction, and organizational citizenship behavior. Journal of Workplace Behavioral Health, 36(1), 77-103.
  • Tuan, L. T. , Rowley, C. , Masli, E. , Le, V. , & Nhi, L. T. P. (2021). Nurturing service-oriented organizational citizenship behavior among tourism employees through leader humility.  Journal of Hospitality and Tourism Management, 46, 456-467.
  • Uluskan, M. (2023). Structural equation modelling–artificial neural network based hybrid approach for assessing quality of university cafeteria services. The TQM Journal, 35(4), 1048-1071.
  • Zhang, L. , Jiang, H. , & Jin, T. (2020). Leader-member exchange and organisational citizenship behaviour: The mediating and moderating effects of role ambiguity. Journal of Psychology in Africa, 30(1), 17-22.
  • Zhang, H. , Sun, L. , & Zhang, Q. (2022). How Workplace Social Capital Affects Turnover Intention: The Mediating Role of Job Satisfaction and Burnout. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(15), 9587.
علوم و فنون نظامی
دوره 20، شماره 68
تابستان 1403
صفحه 5-37