علوم و فنون نظامی

علوم و فنون نظامی

درس‌آموزه‌های عملیاتیِ جنگ روسیه و اوکراین در منطقه‌ای با ریشه‌های ژئواستراتژیک بری و بحری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
استادیار دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران.
چکیده
جنگ در اوکراین بزرگ‌ترین نبرد بین دو ارتش مدرن مجهز به سلاح‌های متعارف پیشرفته در دهه‌های اخیر در جغرافیای اروپاست که ده‌ها کشور را مستقیم و غیرمستقیم درگیر خود کرده است.
دغدغه اصلی محققین، احصاء درس‌آموزه‌های عملیاتی جنگ روسیه و اوکراین در قالب تقابل ژئواستراتژی دو ابرقدرت بحری و بری در منطقه اوکراین مبتنی بر نظم جدید جهانی و هندسه قدرت است که به روش توصیفی-تحلیلی از طریق بکارگیری روش‌های کتابخانه‌ای (اسنادی) و پیمایشی/میدانی با برگزاری جلسات خبرگی به تعداد شش نفر در قالب گروه کانونی تفکری و انجام مصاحبه عمیق (ژرف)، صورت پذیرفت. مضامین کلیدی با استفاده از نرم‌افزار مکسکیودا مبتنی بر نظرات خبرگان، مطالعات کتابخانه‌ای و جلسات خبرگی، احصاء و تائید عامل‌های مستخرج در یک جامعه اطلاعاتی خبره 28 نفره با مشخصات جمعیت شناختی (مشاغل راهبردی با جایگاه سرلشگری به بالا، آشنا به کشور اکراین و روسیه، تحلیل‌گر ارشد اطلاعاتی منطقه روسیه و قفقاز) مورد تحلیل و آزمون قرار گرفت که ماحصل آن، احصاء30 مضمون کلیدی در قالب درس‌آموزه‌هایِ عملیاتیِ این تقابل ژئواستراتژیکی برای آیندگان است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Operational lessons of the Russian-Ukrainian war in a region with maritime and geostrategic roots

نویسندگان English

Abdullah Jalali Nasab
Amir Hooshang Khadem Daghigh
Assistant Professor, AJA Command and Staff University, Tehran, Iran.
چکیده English

The war in Ukraine is the biggest battle between two modern armies equipped with advanced conventional weapons in recent decades in the geography of Europe, which has involved dozens of countries directly and indirectly.
The main concern of the researchers is to calculate the operational lessons of the war between Russia and Ukraine in the form of geostrategic confrontation between the two naval and land superpowers in the Ukrainian region, based on the new world order and power geometry, which is descriptive-analytical through the use of library methods. (documents) and survey/field by holding expert meetings with six people in the form of a focus group and conducting in-depth interviews. Key themes using Mexquida software based on experts' opinions, library studies and expert meetings, statistics and confirmation of extracted factors in an expert information community of 28 people with demographic characteristics (strategic occupations with the rank of major general and above, familiar to the country of Ukraine and Russia, the senior intelligence analyst of the region of Russia and the Caucasus) was analyzed and tested, the result of which is the statistics of 30 key themes in the form of operational lessons of this geostrategic confrontation for future generations.

کلیدواژه‌ها English

Ukraine
Russia
naval geostrategy
NATO
new world order
·         امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی)، مجموعه بیانات، قابل‌دسترسی در: www. Khamenei. ir
·         امیدی، علی و رشیدی، مهرداد. (1396). جنگ رسانه در بحران اکراین، فصلنامه رسانه‌های نوین، 3(10): 171-142.
·         جعفری‌‌نیا، عباس؛ کاظم‌‌پور، ذکریا و مددی، سعید. (1402). ترتیبات امنیتی ناظر بر قفقاز جنوبی (فرصت‌‌ها و چالش‌‌های آینده)، فصلنامه آینده‌‌پژوهی دفاعی، 8(28): 89-57.
·         جلالی‌‌نسب، عبدالله. (1402). اکراین، چاپ اول، تهران: انتشارات صیاد شیرازی.
·         حافظ‌‌نیا، محمدرضا. (1395). گسل‌‌های ژئواستراتژیک فعال در جهان، فصل‌‌نامه بین‌‌المللی ژئوپلیتیک، 12(44): 12-1.
·         حافظ‌‌نیا، محمدرضا. (1401).  اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک، چاپ چهارم، مشهد: انتشارات پاپلی.
·         حلال‌‌خور، مهرداد و سعیدی راد، آرش. (1400).  ایران اوکراین در دوران بحران و تأثیر آن بر روابط با روسیه، دو فصلنامه سیاست و روابط بین‌‌ا‌‌لملل، 5(10): 98-75.
·         دهشیار، حسن. (1393). گسل‌های داخلی، تنیدگی‌های تاریخی، منطق ژئوپلیتیک قدرت و رویارویی برای جزیره کریمه، فصلنامه پژوهش‌های راهبردی سیاست، 3(9): 201-179.
·         رستمی، محمدرضا. (1393). بحران اوکراین، زمینه‌های منطقه‌ای و پیامدهای فرامنطقه‌‌ا‌‌ی، فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز، 20(85): 64-35..
·         زمانی، ناصر. (1392). تحلیل ریشه‌ها و ماهیت بحران اوکراین، تشدید تنش شبه جنگ سرد بین روسیه و غرب، فصلنامه سیاست خارجی، 27(4): 918-889.
·         سمیعی، علیرضا و فرهمند، سارا. (1401). تبیین چرایی و چگونگی شکل‌گیری جنگ روسیه و اوکراین بر پایه نظریه «موازنه تهدید»، فصلنامه روابط بین‌الملل، 12(46): 128-101.
·         سمیعی، علیرضا و فرهمند، سارا. (1401). جنگ روسیه- اوکراین و آینده نظم بین‌المللی، فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، 28(118): 113-87.
·         فتاحی، حسن. (1401). بازخوانی بحران اوکراین؛ یادداشتی برای دیپلماسی، ‌دسترسی در: www. irdiplomacy. ir/fa/news
·         فلاحی، احسان. (1395). ریشه‌های بحران اوکراین و تأثیر آن بر منافع ملی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه مطالعات روابط بین‌الملل، 9(34): 92-65.
·         کلانتری، فتح‌‌الله و محمدی منفرد، حسن. (1402). نتایج جنگ روسیه و اوکراین در شکل‌گیری نظم نوین جهانی، فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک، 21(92): 210-178.
·         کوهن، سائول‌‌برنارد. (1388). ژئوپلیتیک نظم جهانی، مترجم: عباس کاردان، چاپ اول، تهران: موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین المللی ابرار معاصر تهران.
·         نصیری، عزت‌‌الله. (1386). ارتش حرفه‌‌ای، فصلنامه علوم و فنون نظامی، 4(8): 104-93.
·         نونژاد، محمد و کریمی، مرتضی. (1397). تقابل روسیه و آمریکا در اوکراین و تأثیر آن بر منافع ملی ایران، فصلنامه مطالعات روابط بین‌الملل، 11(41): 175-145.
·         وثوقی، سعید و خیری، مصطفی. (1395). اوکراین: عرصه تقابل غرب و روسیه، فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز، 24(94): 158-133.
·         یزدان‌‌دوست، فاطمه. (1394). نقش راهبرد نظامی برای بازیابی قدرت روسیه در دوره ولادیمیرپوتین و دیمیتری مدودف، فصلنامه علوم و فنون نظامی، 11(32): 145-121.
·         یوسفی‌‌خرایم، محمد؛ یوسفی، اشکان؛ قاسمی، حاکم و درویشی سه تالنی، فرهاد. (1400). ارائه چارچوب تحلیل موضوعات ژئوپلیتیک دفاعی مبتنی بر آینده‌‌نگاری راهبردی، فصلنامه آینده‌‌پژوهی دفاعی، 6(20):  136-115.