علوم و فنون نظامی

علوم و فنون نظامی

بررسی میزان احساس امنیت ادراک شده در توسعه پدافند داخلی و پیشگیری موضعی توسط ساکنین مناطق منتخب شهر تبریز بر اساس اصول نسل دوم CPTED

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه معماری ، دانشکده معماری و شهرسازی ، دانشگاه هنر اسلامی تبریز ، تبریز ، ایران.
2 استادیار دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران.
3 گروه معماری ، دانشکده معماری و شهر سازی ، دانشگاه هنر اسلامی تبریز ، تبریز ، ایران.
چکیده
هدف: احساس امنیت، پدیده‌ای روان‌شناختی و اجتماعی است که ابعاد گوناگون دارد. این احساس از تجربه‌های عینی و اکتسابی افراد از شرایط و اوضاع پیرامون ناشی می‌شود. هدف از انجام این پژوهش بررسی میزان احساس امنیت ادراک‌شده توسط ساکنین مناطق منتخب شهر تبریز بر اساس اصول نسل دوم CPTED است.
روش‏ شناسی: در این پژوهش توصیفی-کاربردی، داده‌های موردنیاز از طریق روش میدانی و اسنادی گردآوری گردید. جهت آنالیز آماری داده‌ها از روش‌های آمار توصیفی و همبستگی (جهت یافته‌های استنباطی) استفاده شد.
یافتهها: بر اساس یافته‌ها، بالاترین میانگین احساس امنیت از منظر ساکنین مناطق منتخب مربوط به شاخص ارتباط با خارج محله) 11/52 (و پایین‌ترین مربوط به شاخص آستانه ظرفیت (06/50) و میانگین احساس امنیت کل 16/51 بود. میانگین احساس امنیت ادراک‌شده در جنس مؤنث و مذکر به ترتیب 02/50 و 25/52 بود. ارتباط مثبت و معنی‌داری بین احساس امنیت ادراک‌شده با شاخص‌های فرهنگ جمعی، ارتباط با خارج محله، آستانه ظرفیت و همبستگی اجتماعی مشاهده گردید (0. 001 p<).
نتیجه‌گیری: افزایش هریک از شاخص‌های فرهنگ جمعی، ارتباط با خارج محله و آستانه ظرفیت و همبستگی اجتماعی احتمالاً سبب افزایش احساس امنیت ادراک‌شده توسط ساکنین در مناطق منتخب شهر تبریز خواهد شد. 
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Assessment of the perceived sense of security in the development of internal defense and local prevention by the residents of selected areas in Tabriz city based on the principles of second-generation CPTED

نویسندگان English

Pouya Pourabbas 1
Amir Mesbahekiya 2
Minoo Gharehgbaglou 3
1 Department of Architecture, faculty of Architecture and Urban ism, Tabriz Islamic Art university، Tabriz , Iran
2 Assistant Professor at Command and Staff University, Tehran, Iran.
3 Department of Architecture, faculty of Architecture and Urbanism, Tabriz Islamic Art university, Tabriz, Iran
چکیده English

Objective: The sense of security is a psychological and social phenomenon with multiple dimensions. This feeling stems from individuals’ objective and acquired experiences of their surrounding conditions and situations. The aim of this study is to assess the level of perceived security among residents of selected areas in the city of Tabriz, based on the principles of second-generation Crime Prevention Through Environmental Design (CPTED).
Methodology: This descriptive-applied research employed both fieldwork and documentary methods for data collection. For statistical analysis, descriptive statistics and correlation methods (for inferential findings) were utilized.
Findings: According to the results, the highest average sense of security reported by residents pertained to the “connection with areas outside the neighborhood” index (52.11), while the lowest was associated with the “threshold capacity” index (50.06). The overall mean of perceived security was 51.16. The average perceived sense of security among females and males was 50.02 and 52.25, respectively. A positive and significant correlation was observed between perceived security and the indices of collective culture, external neighborhood connectivity, threshold capacity, and social cohesion (p < 0.001).
Conclusion: An increase in each of the indices—collective culture, connection with areas outside the neighborhood, threshold capacity, and social cohesion—is likely to enhance the perceived sense of security among residents in the selected areas of Tabriz. 

کلیدواژه‌ها English

Sense of security
Second-generation CPTED principles
Tabriz city
  • افسری، رسول، بهزاد فر، مصطفی، و خیرالدین، رضا. (1399). آینده‌پژوهی امنیت اجتماعی در نظام شهری ایران: شاخص‌شناسی برای تبیین، سنجش و اولویت‌بندی. فصلنامه آینده‌پژوهی دفاعی، 5 (16): 141-109.
  • انتظاری، علی، اسد پور، عهدیه، و احمدی آهنگ، کاظم. (1394). احساس امنیت اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن با تأکید بر نقش پلیس (مورد مطالعه: شهر نور). فصلنامه انتظام اجتماعی، 7 (4): 34-7.
  • باپیری، امید علی، کمر بیگی، خلیل، و درویشی، نور محمد. (1394). بررسی میزان احساس امنیت اجتماعی و برخی عوامل مرتبط با آن - مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی استان ایلام. فصلنامه فرهنگ ایلام، 16(46 و 47): 90-75.
  • بیک بیلندی، علی‌اصغر، ابوالحسنی، خسرو. (1402). توسعه و پدافند داخلی در دفاع مردمی، چاپ دوم، تهران، دافوس.
  • جهانبخش گنجه، صادق، و حسینی پور، سید احمد. (1396). بررسی میزان و عوامل اجتماعی مرتبط با احساس امنیت اجتماعی (مورد مطالعه: مغازه‌داران شهر تهران). فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی، 8 (51): 117-83.
  • حسینی، نرجس سادات. (1397). تبیین پدیده شهر در جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک، رساله دکتری، دانشگاه تهران.
  • حشمتی، سمیه، و چاره‌جو، فرزین. (1397). تأثیر کیفیت‌های محیط بر امنیت ادراک‌شده ساکنان، با تأکید بر مؤلفه‌های نسل اول و دوم CPTED در محلات بافت فرسوده شهر سنندج. پژوهشهای راهبردی مسائل اجتماعی ایران، 7 (3): 100-
  • حیاتی، حامد، رستمی، فرنوش، و پودات، زهرا. (1397). بررسی عوامل مؤثر بر کاهش جرائم فردی و افزایش امنیت در فضاهای شهری با استفاده از نظریه CPTED. معماری‌شناسی 1 (1): 10- 1.
  • ذبیحی، حسین، لاریمیان، تایماز، و پورانی، حمیده. (1392). ارائه مدل تحلیلی برای ارتقاء امنیت شهری از طریق رویکرد امنیت طراحی SBD)) مطالعه موردی: منطقه 17 شهرداری تهران. مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، 5(17): 136-119.
  • زیاری، کرامت‌اله، حیدری، اصغر، نجفی، اسماعیل، و محمدی، پیمان. (1395). ارزیابی مؤلفه‌های نسل اول CPTED در پیشگیری از جرم مورد مطالعه: محله دستغیب تهران. پژوهشنامه جغرافیای انسانی، 4(15): 28-1.
  • ساروخانی، باقر، و هاشم نژاد، فاطمه. (1390). بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی (مؤلفه‌های آن) و احساس امنیت اجتماعی در بین جوانان شهر ساری. فصلنامه مطالعات جامعه‌شناختی جوانان، 2(2): 94-81.
  • سازمان برنامه بودجه استان آذربایجان شرقی. (1398). سالنامه آماری استان آذربایجان شرقی.
  • ستار‌زاده، داوود، شهریاری، مبینا، و ابوذرزاده، فائزه. (1395). بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر اساس امنیت اجتماعی زنان (مطالعه موردی: زنان شهر رامسر). فصلنامه مشارکت و توسعه اجتماعی، 2(3): 126- 107.
  • شعاعی، مرتضی، مرادی سیاسر، غلامرضا، آزاد فدا، شیوا، و رضاییان قیه­باشی، احد. (1399). شناسایی سناریوهای آینده تأمین امنیت رویدادهای ورزشی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه آینده‌پژوهی دفاعی، 5(19): 29-7.
  • صمد‌زاده، حسن، شهسواری، محمد سینا، دانشور، پروین، خدابندلو، حسن، و قربانی سپهر، آرش. (1398). تحلیل رابطه اصول نسل دوم پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیط با احساس امنیت در بافت‌های تاریخی شهر سبزوار. نشریه علمی انتظام اجتماعی، 11(4): 142-116.
  • عبادی‌نژاد، علی، اکبری، رضا، و رحمانی، محمدحسن. (1396). تجزیه تحلیل مکانی فضایی مناطق جرم‌خیز شهری بر اساس روش ترکیبی تحلیل عاملی و تحلیل خوشه. فصلنامه انتظام اجتماعی، 9(2): 19- 48.
  • غفاری، علی، نعمتی‌مهر، مرجان، و عبدی، ثمانه. (1392). تکامل رویکرد پیشگیری از جرم مبتنی بر طراحی محیطی (CPTED) در محیط‎های مسکونی. مسکن و محیط روستا، 144: 16-3.
  • قلی‌پور، سودابه، و مهدی‌نژاد، جمال‌الدین. (1399). بررسی شاخص­های امنیت در پارک­های شهری از دیدگاه کاربران با تأکید بر نظریه CPTED. علوم و تکنولوژی محیط زیست، 22(5): 211-
  • کریمایی، علی اعظم، مرادیان، محسن، و عباسی، علی. (1389). نقش نیروی انتظامی در تأمین امنیت اجتماعی. فصلنامه دانش انتظامی، 12(2): 11.
  • کلانتری، محسن، حیدریان، مسعود، و محمودی، عاطفه. (1390). ایمن‌سازی فضای کالبدی شهرها در برابر بزهکاری با استفاده از راهبردهای پیشگیری جرم با طراحی محیطی. فصلنامه دانش انتظامی، 2(3): 74-51.
  • کیا، علی‌اصغر، نادرپور، محمدرضا، خضرائی گل پرور، میثم، و پورعلی، رضا. (1393). بررسی رابطه بین اعتماد مردم به تلویزیون و احساس امنیت. فصلنامه پژوهش اطلاعاتی و جنایی، 9(1): 73-53.
  • گلدوزیان، حسین. (1398). بازخوانی فلسفی–جامعه شناختی از سوژه انسانی در جرم‌شناسی آموزه‌های حقوق کیفری، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، 17: 303-271.
  • محمدی کانی سواران، محمدصدیق، و بابایی، حسن. (1392). بررسی نقش طراحی محیطی در پیشگیری از وقوع جرم، مطالعه موردی: فضاهای بی‌دفاع شهر سنندج. همایش ملی معماری و شهرسازی انسان‌گرا، قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی قزوین.
  • هاجری، فاطمه، زنگنه، یعقوب، و حمیدیان، علیرضا. (1397). تحلیلی بر عناصر هویت‌بخش شهر سبزوار با تأکید بر دیدگاه شهروندان، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، 33(2): 174–
  • ویلسون، جیمز کی، کلینگ، جورج ال. (1382). پنجره‌های شکسته– پلیس و امنیت محلی. ترجمه محمد صادری توحید‌خانه، مجله حقوقی دادگستری، 43: 204-180.
  • Clancey, G., Lee, M., & Fisher, D. (2012). Crime prevention through environmental design (CPTED) and the New South Wales crime risk assessment guidelines: A critical review. Crime Prevention and Community Safety, 14, 1–15.
  • Cleveland, G., & Saville, G. (2003). 2nd generation CPTED: An introduction to 2nd generation CPTED – Part 1. CPTED Perspective: The International CPTED Association Newsletter, 7–8.
  • Cozens, P., & Love, T. (2015). A review and current status of crime prevention through environmental design (CPTED). Planning Literature, 30(4), 1–20.
  • Dekeseredy, W. S., Donnermeyer, J. F., & Schwartz, M. D. (2009). Toward a gendered second generation CPTED for preventing woman abuse in rural communities. Security Journal, 22(5), 178–189.
  • Dekeseredy, W. S., Shahid, A., Renzetti, C. M., & Schwartz, M. D. (2005). Reducing private violence against women in public housing: Can second generation CPTED make a difference? CRVAW Faculty Journal, 3(1), 27–36.
  • Fisher, D. (2008). Crime prevention fact sheet series: Second generation CPTED. Retrieved June 3, 2016, from http://www.cpted.net
  • Ghaffari, A., Nemati Mehr, M., & Abdi, S. (2013). Evolution of crime prevention approach based on environmental design in residential environments. Journal of Housing and Rural Environment, 32(144), 3–16. (In Persian)
  • MetLife Foundation. (2008). Retrieved April 27, 2011, from Police Futurists International: http://www.policefuturists.org/pdf/LISC_SafeGrowth_final.pdf
  • National Crime Prevention Council of Singapore. (2003). Crime prevention through environmental design guidebook (October).
  • Saville, G., & Cleveland, G. (1997). 2nd generation CPTED: An antidote to the social Y2K virus of urban design. In 2nd Annual International CPTED Conference (Orlando, USA). Orlando University.
  • Wortley, R., & Mazerolle, L. (2011). Environmental criminology and crime analysis: Situating the theory, analytic approach, and application (1st ed.). Routledge Taylor & Francis Group.
  • Yazdanfar, A., Ghaemmaghami, S., & Ahmadpour, P. (2013). Applying design ideas to promote security of urban spaces. International Journal of Architecture and Urban Development, 4(1), 51–56.